Karamanlı Ortodoks Türklerinin Mübadelesi

Karamanlı Ortodoks Türklerinin Mübadelesi

Türkiye ile Yunanistan arasında imzalanan Türk ve Rum Nüfus Değişimine İlişkin Sözleşme ve Protokol ile mübadillerin belirlenmesinde ‘din’ unsurunun esas alınmasına karar verilmiştir. Mübadillerin belirlenmesinde etkili olan unsurun ırk değil de din olması tartışılması gereken pek çok konuyu da beraberinde getirmiştir. Bu konular mübadele esnasında taraflar arasında ciddi anlaşmazlıklara neden olmamıştır. Ancak din unsurunun esas alınması, Arap harfleriyle Rumca yazan ve konuşan Müslüman Girit halkı ile Yunan alfabesiyle Türkçe yazıp konuşan Ortodoks Karaman Türkleri de mübadeleye tabi tutulmasına neden olmuştur. Bu durum, mübadele sonrası zaten yaşanılması olağan olan uyum sorunlarının daha da artmasına neden olmuştur.

ABONE OL
10 Ağustos 2022 23:07
Karamanlı Ortodoks Türklerinin Mübadelesi
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Ortodokslar ile Yapılan Mübadele

Mübadeleye sadece Ortodoks Rumlar tabi tutulmuş, Katolik ve Protestanlar muaf sayılmıştır. Ancak Yunanistan’da yaşayan tüm Müslümanlar mübadeleye tabi tutulmuştur. (Yalnızca Batı Trakya Müslümanları mübadeleden muaf tutulmuştur.) Yunanistan sadece Ortodoks Rumları mübadeleye dâhil ederek ülkesine gelecek olan mübadillerin sayısını azaltmayı amaçlamıştır. 
Mübadelenin uygulanmasında dikkate alınan esas ölçüt Fener Rum Patrikhanesi’ne bağlı olup olmamaktır. Katolik veya Protestan Rumlar nasıl mübadeleden muaf tutulmuşsa Ortodoks Araplar da Antakya/Şam Patrikhanesi’ne bağlı oldukları için mübadeleden muaf tutulmuştur. Ancak Ortodoks Türkler, yani Karamanlı Ortodokslar ise, İstanbul Fener Rum Patrikhanesi’ne bağlı oldukları için imzalanan Türk ve Rum Nüfus Değişimine İlişkin Sözleşme ve Protokol’de alınan karar gereğince Yunanistan’a göç ettirilmişlerdir. 

Mübadele Kimlikleri

Yunanistan; mübadillerin kimliğinin belirlenmesindeki ölçütün Fener Rum Patrikhanesi olarak belirlenmesiyle daha fazla mübadili Türkiye’ye gönderip daha az mübadil almaya yönelik amacını gerçekleştirmiştir. Yunanistan’dan bu düşüncesi bağlamında Karamanlı Türkleri mübadeleden muaf tutmaya yönelik gayret göstermesi beklenmiştir. Ancak Yunanistan Türkçe konuşan, Ortodoks Karaman Türklerini mübadeleye tabi tutmaya çalışmıştır. Bu durumun asıl nedeni olarak yeni kurulmuş olan Türk Ortodoks Kilisesi’nin, İstanbul Fener Rum Patrikhanesi’nin yerini alabileceğine ilişkin endişe duyması gösterilebilir. Fener Rum Patrikhanesi’nin taşınma ihtimalinin ortadan kalkması adına Yunanistan, Ortodoks Karaman Türklerinin de mübadeleye tabi tutulmasını istemiştir.

Karamanlı Ortodokslara ilişkin mübadele sözleşmesine istisnai bir madde getirilmemiş ve Ortodoks Türklerinin mübadeleleri gerçekleştirilmiştir. Yalnızca yeni kurulmuş olan Türk Ortodoks Kilisesi’nin başı ve ailesinin Türkiye’de kalarak İstanbul’a yerleşmesine, böylece mübadeleden muaf tutulmasına dair özel izin verilmiştir. Başta Müslüman Girit halkı ile Ortodoks Karaman Türkleri olmak üzere tüm mübadiller yerleştikleri yeni bölgelerde uyum sorunlarıyla karşılaşmıştır.

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP